Achter elke gokkast of tafelspel zit een studio die het spel heeft ontworpen, ook al staat die naam zelden op de voorgrond. Wie zich afvraagt wie de spellen eigenlijk maakt, krijgt een antwoord met meerdere lagen: studio’s ontwikkelen, aanbieders met een vergunning bieden aan en tussenplatforms verbinden beide. Dit stuk beschrijft wat een leverancier doet, hoe spellen bij een aanbieder terechtkomen, welke rol wiskundige modellen spelen en waarom alleen vergunninghouders spellen mogen aanbieden. Ook komen de herkomst van het vak, samenwerking in de sector en nieuwe technieken aan bod, zodat duidelijk wordt wie waarvoor verantwoordelijk is.
Wat een spelstudio of leverancier doet
Een spelstudio of leverancier ontwerpt en bouwt de spellen: het concept, de wiskunde, beeld en geluid en de technische uitvoering. De studio levert het spel aan een aanbieder die het in de eigen omgeving integreert, en de aanbieder met een KOA-vergunning blijft verantwoordelijk voor wat spelers te zien krijgen. Dat onderscheid tussen maker en aanbieder is voor veel spelers niet zichtbaar, maar het bepaalt wie waarvoor verantwoordelijk is.
Rollen in het proces:
| Studio | Ontwerpt en bouwt het spel | Concept, wiskunde en beeld |
| Testinstantie | Beoordeelt het spelsysteem | Keuring volgens het Keuringsschema |
| Aanbieder | Biedt het spel aan spelers aan | Integratie in de eigen omgeving, onder vergunning |
Hoe spellen bij een aanbieder terechtkomen
Spellen komen op twee hoofdmanieren bij een aanbieder terecht. Bij een directe integratie koppelt de aanbieder het spel rechtstreeks aan het eigen platform. Bij een aggregator-platform sluit de aanbieder een technische koppeling aan, waarachter meerdere studio’s hun spellen aanbieden. Voor een aanbieder scheelt dat ontwikkeltijd en onderhoud, voor een studio betekent het bereik via een verbinding. Ongeacht de route moet het spel voldoen aan de Nederlandse eisen, zoals regels en knoppen in het Nederlands, bedragen in euro’s en goedkeuring van het spelsysteem. De vergunninghouder blijft verantwoordelijk voor het aanbod, ook wanneer het spel van elders komt.
De twee routes vergeleken:
| Aantal koppelingen | Een per studio | Een voor meerdere studio’s |
| Onderhoud | Bij de aanbieder, per spel | Deels bij het platform |
| Keuze aan spellen | Per afspraak met een studio | Breed, via het platform |
Rol van de wiskundige modellen
De wiskunde van een spel wordt in het ontwerp vastgelegd. Het uitkeringspercentage (RTP) is het gemiddelde deel van de inzetten dat over een lange periode wordt teruggegeven; bij 96 procent is dat gemiddeld 96 euro per 100 euro inzet. Volatiliteit beschrijft de spreiding van uitkomsten en is een andere grootheid. Een voorbeeld van een aanbieder in het Nederlandse aanbod is Bruno; de gepubliceerde informatie laat zien hoe een aanbieder zich voorstelt.
Uit de praktijk: Een nieuw spel doorloopt ontwerp, testen en keuring voordat het live gaat.
Alleen vergunninghouders bieden spellen aan
Alleen houders van een KOA-vergunning van de Kansspelautoriteit (KSA) mogen online kansspelen aanbieden, en de vergunninghouder moet gevestigd zijn in de EU of de EER. De Kansspelwijzer op de website van de KSA toont de verleende vergunningen. Een studio die een spel maakt, is daarmee niet vanzelf een aanbieder: de vergunning rust op de partij die het spel aan spelers aanbiedt. Voor spelers is de Kansspelwijzer daarom het eerste punt van controle. De naam van een studio op het informatiescherm zegt niets over de vergunning van de aanbieder. Wie die naam aan een status wil koppelen, zoekt de aanbieder zelf op.
Let op: De studio achter een spel en de vergunninghouder zijn niet dezelfde partij.
Waar je de maker van een spel ziet
Wie wil weten wie een spel heeft gemaakt, kijkt in het spel zelf. Veel spellen hebben een informatiescherm of een menu met spelregels, waarop vaak de naam van de maker, de versie en de spelinformatie staan. De plek verschilt per aanbieder en per spel, en niet elk spel toont dezelfde gegevens. Daarom loont het om de regelpagina te lezen; daar staan ook de uitbetaaltabel en de beschrijving van de functies. Het uitkeringspercentage hoort, voor zover het wordt vermeld, bij diezelfde informatie.
Waar welke informatie meestal te vinden is:
| Naam van de maker | Informatiescherm of onderaan het spel |
| Spelregels | Helpmenu of regelpagina |
| Uitbetaaltabel | Regelpagina |
| Uitkeringspercentage | Informatiescherm, als het wordt vermeld |
Consolidatie en samenwerking in de sector
In de sector werken studio’s steeds vaker samen of gaan ze samen. Bedrijven nemen elkaar over, delen technologie of bundelen hun aanbod, onder meer om meer markten te bedienen en kosten te spreiden. Voor spelers merkbaar is dat spellen van verschillende makers soms in dezelfde omgeving terugkomen en dat een naam op het scherm niet altijd een afzonderlijk bedrijf aanduidt. De regels voor de Nederlandse markt veranderen daardoor niet: wie aanbiedt, heeft een vergunning nodig. Over de omvang van die ontwikkeling zijn geen vaste gegevens te noemen, het gaat om een algemene trend.
Van fysieke fabrikanten naar digitale ontwikkelaars
De oorsprong van de spelontwikkeling ligt bij fabrikanten van fysieke automaten en tafelmateriaal, die mechanische en later elektronische apparaten bouwden voor speelhallen en casino’s. Met de komst van internet verschoof het werk naar software: spellen werden digitaal gebouwd en vanaf een server aangeboden. Adobe Flash was lange tijd een gebruikelijke techniek voor spellen in de browser, maar de ondersteuning eindigde op 31 december 2020, waarna de sector overstapte op HTML5. HTML5 draait in de browser zonder extra plug-ins en past zich aan het scherm aan, zodat hetzelfde spel op een telefoon, tablet en computer werkt. Zo veranderde de studio van bouwer van apparaten in ontwikkelaar van software.
Nieuwe technieken in spelontwikkeling
Spelontwikkeling blijft meegaan met de techniek. HTML5 vormt de basis voor spellen in de browser, en cloudinfrastructuur maakt het mogelijk om rekenkracht op te schalen wanneer veel spelers tegelijk actief zijn. Daarnaast wordt geexperimenteerd met augmented en virtual reality, waarbij beelden over de werkelijkheid heen worden gelegd of spelers zich in een virtuele omgeving bevinden. Of zulke toepassingen breed ingang vinden, is nog onzeker. Voor de Nederlandse markt geldt dat een nieuw spelsysteem eerst moet worden gekeurd, ongeacht de techniek erachter, en dat de regels over bedragen in euro’s, limieten en meldingen gewoon van toepassing blijven.
Veelgestelde vragen
Wie maakt de spellen die een aanbieder toont?
De spellen worden ontworpen en gebouwd door spelstudio’s en leveranciers. De aanbieder met een KOA-vergunning integreert ze in de eigen omgeving, rechtstreeks of via een aggregator-platform, en blijft verantwoordelijk voor het aanbod.
Waar staat de maker van een spel vermeld?
Meestal in het spel zelf, op het informatiescherm of in het menu met de spelregels. De plek verschilt per aanbieder en per spel, en niet elk spel toont dezelfde gegevens.
Is een spelstudio dezelfde partij als de vergunninghouder?
Nee. De studio maakt het spel, de vergunninghouder biedt het aan spelers aan. De vergunning rust op de aanbieder en is te controleren in de Kansspelwijzer op de website van de Kansspelautoriteit.
Wat is een aggregator-platform?
Een aggregator-platform is een technische tussenlaag waarachter meerdere studio’s hun spellen aanbieden. De aanbieder sluit een koppeling aan en krijgt zo toegang tot een breed aanbod, zonder voor elk spel een eigen integratie te bouwen.
Wordt een nieuw spel gekeurd voordat het live gaat?
Ja. Spelsystemen worden beoordeeld door een daartoe aangewezen instantie volgens het Keuringsschema 2.1, dat sinds 1 oktober 2024 geldt. Daarmee wordt onder meer gecontroleerd of de uitkomsten volgens de regels tot stand komen.